AI Act w praktyce: co trzeba zrobić po 2 sierpnia 2026
W skrócie
Obowiązki przejrzystości z art. 50 AI Act obowiązują od 2 sierpnia 2026. Digital Omnibus ich nie przesunął - odroczył tylko systemy wysokiego ryzyka, na 2 grudnia 2027 (załącznik III) i 2 sierpnia 2028 (załącznik I). W praktyce oznacza to: informowanie użytkownika, że rozmawia z AI, oznaczanie treści syntetycznych wychodzących na zewnątrz i jasny podział odpowiedzialności w umowach z klientami. Treści opublikowanych przed 2 sierpnia nie trzeba oznaczać wstecznie.
Co weszło 2 sierpnia, a co jeszcze nie
W sieci krąży sporo nieścisłości, więc zacznijmy od rozróżnienia.
Obowiązuje od 2 sierpnia 2026: art. 50 AI Act, czyli przejrzystość. Informowanie użytkowników o kontakcie z AI, oznaczanie treści syntetycznych, ujawnianie deepfake'ów, komunikowanie o rozpoznawaniu emocji i kategoryzacji biometrycznej. Komisja Europejska potwierdziła to w wytycznych z 20 lipca 2026.
Przesunięte: obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka. Digital Omnibus - rozporządzenie (UE) 2026/1744, obowiązujące od 27 lipca 2026 - odroczył załącznik III (scoring kredytowy, narzędzia rekrutacyjne i podobne) na 2 grudnia 2027, a załącznik I, czyli AI wbudowaną w produkty regulowane sektorowo, na 2 sierpnia 2028.
To rozróżnienie bywa mylone i prowadzi do kosztownego wniosku, że sierpień 2026 to pusta data. Nie jest. Przejrzystość dotyczy znacznie szerszego grona firm niż wysokie ryzyko - w praktyce każdego, czyj produkt ma jakikolwiek kontakt z użytkownikiem przez AI.
Jeden termin łatwo przeoczyć. Dostawcy systemów generujących treści syntetyczne, które trafiły do obrotu przed 2 sierpnia 2026, mają czas do 2 grudnia 2026 na dostosowanie się do obowiązku technicznego oznaczania i wykrywalności treści. Jeśli masz w portfolio produkt sprzed sierpnia, który generuje tekst, obraz, audio lub wideo - to jest Twoja data.
Sześć kroków, które warto mieć odhaczone
1. Zrób inwentaryzację
Zanim cokolwiek poprawisz, musisz wiedzieć, gdzie AI w ogóle jest - w produkcie i w firmie.
| Obszar | Pytanie kontrolne |
|---|---|
| Interakcja z użytkownikiem | Gdzie użytkownik wchodzi w bezpośrednią interakcję z modelem AI? |
| Treści zewnętrzne | Gdzie AI generuje lub modyfikuje treści wychodzące na zewnątrz? |
| Dane biometryczne | Czy produkt używa rozpoznawania emocji lub kategoryzacji biometrycznej? |
| Materiały syntetyczne | Czy tworzysz materiały audio, wideo lub obraz wyglądające jak autentyczne? |
Bez tej mapy nie wiesz, gdzie są luki.
2. Oznacz punkty kontaktu z AI w interfejsie
Jeśli klient końcowy rozmawia z modelem językowym - nawet jeśli to „tylko" widget do FAQ - musi wiedzieć, że to AI, nie człowiek. Obowiązek dotyczy momentu interakcji, nie regulaminu w stopce.
Technicznie: baner albo tag przy wejściu do czatu, komunikat w pierwszej wiadomości systemowej, ewentualnie trwały element UI przez całą sesję. Komisja Europejska przyjęła 10 czerwca 2026 kodeks praktyk w zakresie przejrzystości treści generowanych przez AI - są tam wskazówki co do umiejscowienia etykiet.
Test: czy przeciętny użytkownik, patrząc na ten ekran, wie, że rozmawia z systemem?
3. Oznacz treści syntetyczne wychodzące na zewnątrz
Jeśli produkt generuje lub modyfikuje tekst, obraz, audio albo wideo trafiające do odbiorców - te materiały wymagają oznaczenia. Nie chodzi o narzędzia wewnętrzne. Chodzi o to, co wychodzi na zewnątrz.
Ustal wewnętrznie, co wymaga oznaczenia, a co nie. Bez tej decyzji PM, marketing i klient będą robić to uznaniowo - i każdy inaczej.
4. Wpisz przejrzystość w proces publikacji i Definition of Done
Treść wygenerowana przez AI powinna przejść przez człowieka, który decyduje: czy wymaga oznaczenia, czy nie wprowadza odbiorcy w błąd. Wystarczy jedno pole w checkliście przed publikacją.
Dla każdego feature'u z komponentem AI dodaj warunek „transparentność spełniona". Ticket bez odhaczonego warunku nie przechodzi do release'u. To najprostszy sposób, żeby obowiązki nie wypadały między sprintami.
Zachowuj dowody - screeny oznaczeń, wersje copy, decyzje z checklisty. Jeśli przyjdzie kontrola, musisz pokazać, że proces działał od startu.
5. Ustal podział odpowiedzialności z klientami
Jeśli dostarczasz moduł AI do produktu klienta, zapisz w umowie, kto odpowiada za oznaczenie po stronie końcowego użytkownika. Brak tego zapisu to szara strefa - przy kontroli organ może sięgnąć do każdego ogniwa łańcucha.
Warto też sprawdzić własny komponent od strony technicznej: czy klient w ogóle ma jak spełnić obowiązek? Czy jest pole na komunikat o interakcji z AI? Czy standardowy eksport plików nie usuwa oznaczeń?
6. Przeszkol zespół i przejrzyj copy
Zespół musi rozumieć różnicę między „AI użyte wewnętrznie" a „AI widoczne dla użytkownika". Art. 50 dotyczy przede wszystkim interakcji i publikacji na zewnątrz, nie każdego użycia modelu w backendzie. Bez tego rozróżnienia ludzie albo oznaczają za dużo, albo za mało.
Przy okazji sprawdź, gdzie komunikat o AI faktycznie siedzi: onboarding, ekran powitalny, FAQ, stopka aplikacji. Nie tylko dokumentacja prawna.
Czego nie musisz robić
Nie oznaczaj wstecznie archiwum. Obowiązek dotyczy nowych publikacji oraz materiałów ponownie publikowanych lub istotnie aktualizowanych - nie treści sprzed 2 sierpnia 2026.
Nie panikuj przy wysokim ryzyku. Jeśli Twoje AI to scoring albo rekrutacja, realny termin to grudzień 2027. Zaplanuj to spokojnie, zamiast robić wszystko naraz.
Co jeśli przegapiłeś termin
Zacznij od inwentaryzacji. Priorytet mają miejsca bezpośredniego kontaktu z użytkownikiem: chatboty, voiceboty, treści syntetyczne wychodzące na zewnątrz. Rób to krok po kroku i dokumentuj decyzje - dowody procesu są równie ważne jak samo wdrożenie.
Realne ryzyko dla większości firm to nie maksymalna kara, tylko koszt nerwowego łatania systemu w momencie, gdy klient albo kontrahent zacznie wymagać dowodów zgodności.
Podsumowanie
Art. 50 AI Act obowiązuje od 2 sierpnia 2026. Dla software house'u to porządek w czterech obszarach:
- Oznaczenia w interfejsie przy interakcji z AI
- Tagi przy treściach syntetycznych wychodzące na zewnątrz
- Proces akceptacji przed publikacją, z zachowaniem dowodów
- Jasny podział odpowiedzialności w umowach z klientami
Jeśli chcesz sprawdzić, gdzie Twój produkt ma luki - zobacz, jak wygląda audyt AI Act w BearStone.
Źródła
Najczęstsze pytania
- Od kiedy obowiązują przepisy o przejrzystości z AI Act?
- Art. 50 AI Act obowiązuje od 2 sierpnia 2026. Komisja Europejska potwierdziła to w wytycznych opublikowanych 20 lipca 2026.
- Czy Digital Omnibus przesunął obowiązki przejrzystości?
- Nie. Rozporządzenie (UE) 2026/1744, obowiązujące od 27 lipca 2026, przesunęło terminy dla systemów wysokiego ryzyka. Art. 50 wszedł zgodnie z pierwotnym planem.
- Kiedy wejdą w życie obowiązki dla systemów wysokiego ryzyka?
- Dla systemów z załącznika III - 2 grudnia 2027. Dla załącznika I, czyli AI wbudowanej w produkty regulowane sektorowo - 2 sierpnia 2028.
- Czy trzeba wstecznie oznaczać treści opublikowane przed 2 sierpnia 2026?
- Nie. Obowiązek dotyczy nowych publikacji oraz materiałów ponownie publikowanych lub istotnie aktualizowanych.
- Kto odpowiada za oznaczenia AI w produkcie dostarczanym klientowi jako white-label?
- Podział odpowiedzialności powinien być zapisany w umowie między dostawcą komponentu a klientem. Bez takiego zapisu przy kontroli organ może sięgnąć do każdego ogniwa łańcucha.